LỊCH SỬ
 
 
 
 
Làng gốm Thanh Hà
 
  Vào đầu thế kỷ XVI, người Thanh Hóa-Nghệ An theo chân chúa Nguyễn vào Nam lập nghiệp bằng đường thủy, trên đường đi thì gặp bão nên ghé Cồn Động (1 trong 13 ấp của xã Thanh Hà ngày nay) để neo thuyền lại tránh bão. Dựa vào vị trí địa lý thuận lợi, sông nước hữu tình, thủy lộ 2 đường đều thuận lợi. Tổ tiên các dân tộc quyết định dừng chân, chọn nơi này làm quê hương. Từ đó hình thành nên cái tên Thanh Hà – có nghĩa là người Thanh Hóa sống bên bờ sông.
 
 
Bản đồ vị trí Hội An, Tam Kỳ và đảo Chàm Tỉnh Quảng Nam ở Biển Đông
 
Thương cảng Faifo thế kỷ 17
 
  Thêm nữa, vùng đất cách cảng thị Hội An 3km – lúc bấy giờ là cảng thị Faifo, là bến cảng dừng chân của các thương lái gần xa trong và ngoài nước. Cho nên rất thuận lợi cho việc mua bán các sản phẩm tại cảng thị, từ đó phát triển làng nghề. Ấp Thanh Chiếm (nay thuộc khối V, P. Thanh Hà) giáp bờ sông Thu Bồn, với trữ lượng đất sét lớn nên được chọn là nơi này phát triển làng gốm. Tuy nhiên, sông Thu Bồn ngày càng dịch chuyển về phía Nam, khoảng đầu thế kỷ XIX, cha ông đã dời lò về ấp Nam Diêu. Nam Diêu trở thành trung tâm của nghề gốm Thanh Hà, là nơi các cụ lập đền thờ tổ nghề gốm mà hàng năm dân làng tổ chức lễ cúng và tồn tại cho đến ngày nay.
 
Sông Thu Bồn
  Lúc bấy giờ, sản phẩm gốm Thanh Hà chịu ảnh hưởng bởi văn hoá Sa Huỳnh - Nhà nước Chămpa đã tồn tại trước đó. Vì vậy chúng ta tìm thấy nhiều sản phẩm gốm Chăm trong gốm Thanh Hà.
 
Những lọ hài cốt trong khu khai quật An Bàng
 
Kiến trúc Chăm được khai quật tại đền thờ Bà làng Cẩm Thanh
 
  Trong hai thế kỷ XVII và XVIII, các sản phẩm gốm của làng Thanh Hà đã tạo được uy tín trên thị trường và trở thành một trong những mặt hàng chủ yếu cung cấp cho các thương gia khắp nơi đến giao thương tại phố cảng Faifo. Đặc biệt, Thanh Hà chính là nơi sản xuất và cung cấp gạch, ngói lợp cho các ngôi nhà cổ ở Hội An – nơi được Unesco công nhận là Di sản Văn hóa thế giới.
Gốm Thanh Hà